تاریخچه و خلاصه ای از الکساندریت

تاریخچه و خلاصه ای از الکساندریت


الکساندریت یکی از کمیاب ترین سنگ های جواهر موجود در بازار امروز است. این سنگ یکی از گونه های تغییر دهنده ی رنگ کریزوبریل(سیکلوسیلیکات) است. بر عکس نام این سنگ، کریزوبیل که به معنی آلومینات بریلیوم است، در واقع به گروه معدنی بریل تعلق نداشته و در یک گروه معدنی مستقل طبقه بندی می شود.

تاریخ الکساندریت مورد بحث بوده و به زمان امپراطوری روسیه باز می گردد. گفته می شود که این سنگ به نام تزار روسیه، الکساندر دوم(۱۸۱۸-۱۸۸۱) نام گذاری شده است، اما توسط یک معدنکار فنلاندی به نام Nils Gustaf Nordenskiold(۱۷۹۲-۱۸۶۶) کشف شده است.

هنگامی که Nordenskiold برای اولین بار در 1834 الکساندریت را کشف نمود، در ابتدا تصور می شد که زمرد باشد زیرا در معادن زمرد واقع در منطقه اورال روسیه در نزدیکی رودخانه توکووایا کشف شده بود. این گونه بعدها به عنوان گونه ی حاوی کروم با قابلیت تغییر رنگ شناخته شد. افسانه ها حاکی از این است که کشف الکساندریت با رسیدن تزار آینده به سن قانونی همزمان شده بود. به ناچار این سنگ با رنگ های تغییرپذیر قرمز و سبز باید به عنوان سنگ جواهر رسمی تزار امپراطوری روسیه به رسمیت شناخته می شد.

پدیده ی تغییر رنگ در الکساندریت به عنوان «اثر الکساندریت» شناخته می شود. تغییر رنگ در زیر نورپردازی خاص، معمولا در نور روز و نور تابشی قابل مشاهده است. الکساندریت جواهری به شدت چندرنگ است. این سنگ رنگ های زمردی، قرمز، نارنجی و زرد از خود نشان می دهد که با توجه به زوایای مختلفی که از آن مشاهده می شود تغییرپذیر است. خواص چندرنگی الکساندریت از توانایی تغییر رنگ منحصر به فرد آن کاملا متفاوت است. به طور معمول، الکساندریت در نور روز رنگ سبز زمردی و در زیر نور خورشید به رنگ قرمز تمشکی در می آید. الکساندریت همچنین به رنگ های زرد و صورتی ظاهر می شود، و نمونه های بسیار نادر آن با برش کوژ آثاری از سنگ های صیقلی(چشم گربه ای) را از خود نشان می دهند. تغییر رنگ «اثر الکساندریت» نتیجه ی جذب شدید نور در بخش زرد و آبی طیف رنگ است.

تشخیص الکساندریت

اکثر کریزوبریل ها  توسط رنگ آهن مشخص می شوند، اما رنگ الکساندریت در نتیجه ی حضور کروم است. با تجزیه و تحلیل گونه شناسی و آزمایشات مختلف، الکساندریت را می توان از دیگر سنگ های مشابه تشخیص داد. گونه های معمول کریزوبریل ممکن است حاوی عوامل رنگی کروم باشند، اما در صورتی که توانایی تغییر رنگ را دارند، تنها کریزوبریل بوده و الکساندریت شناخته نمی شوند.

منابع و خاستگاه سنگ جواهر الکساندریت

منبع اصلی الکساندریت در منطقه ی اورال روسیه بود، اما این معادن در طولانی مدت تخلیه شده اند. برای مدت طولانی، معادن تخلیه شده ی اورال به عنوان منبع اصلی سنگهای بزرگ الکساندریت، به ویژه گونه هایی با وزن 5 قیراط یا بیشتر شناخته می شدند، اما اخیرا در سال 1987، نمونه های بزرگ در میناس گرایس برزیل کشف شد. منابع دیگر الکساندریت عبارتند از میانمار (برمه)، سریلانکا، تانزانیا، هند (آندرا پرادش) و ماداگاسکار.

خرید و تشخیص ارزش الکساندریت

رنگ الکساندریت

رنگ سبز الکساندریت ناشی از ناخالصی کروم است. کروم همان عنصر رنگی موجود در زمرد  یعنی گونه ی سبز بریل گران بها می باشد. به نظر می رسد الکساندریت سریلانکا(سیلان) با تغییر رنگ خاکی تا قهوه ای شناخته می شود. الکساندریت با خاستگاه زیمبابوه معمولا تغییر رنگ بسیار کمی دارد و معمولا با مقدار کمی رنگ بنفش اندکی تیره تر است. گونه های تانزانیا در رنگ های روشن تر یافت شده و تغییر رنگ مطلوبی دارد. الکساندریت برزیلی به نظر اشباع تر بوده و تغییر رنگ آبی تا بنفش دارد. مطلوب ترین الکساندریت ها با رنگ های خالص و توانایی تغییر رنگ می باشند.

درخشندگی و وضوح الکساندریت

سنگهای الکساندریت به طور معمول پس از برش و صیقل، وضوح شفاف و درخشندگی شیشه ای دارند. الکساندریت سخت از شفاف تا مات متفاوت است. الکساندریت خوب به خصوص با وزنی بالاتر از ۱ قیراط ارزشی بیشتر از یاقوت کبود آبی، زمرد سبز و یاقوت سرخ دارد.  سریلانکا تولید کننده ی تمیزترین الکساندریت ها است، که اغلب ناسرگی قابل مشاهده ای ندارند.

برش و شکل الکساندریت

الکساندریت به ندرت در اندازه های بزرگ یافت می شود. گونه های بیش از ۳ قیراط بسیار کمیاب هستند. بزرگترین سنگ های جواهر برش خورده ی الکساندریت 66 قیراط دارد و در حال حاضر در واشنگتن، موسسه ی اسمیت سونیانD.C واقع شده است. الکساندریت ها اغلب در اشکال سنتی مانند بیضی شکل، گرد، گلابی، مارکیز و برش های گنبدی یافت می شوند، اما به اشکال فانتزی مانند قلب و تریلیون نیز برش می خورند. به طور معمول برش کوژ نمی خورند، مگر اینکه دارای خواص صیقلی باشند.

پردازش الکساندریت

سنگ های جواهر الکساندریت معمولا نیاز به پردازش خاصی ندارند، اما نمونه های تقلبی آن نیز یافت می شود. ممکن است سنگهای الکساندریت رنگ شده یا روغن کاری شده باشند، اما همیشه به این صورت نیست. بسیاری از الکساندریت ها مصنوعی هستند (آزمایشگاهی) و سایر آنها سنگهای طبیعی «شبیه سازی شده» مانند سنگ های تغییر رنگ پذیر لعل، یاقوت کبود یا لعل بدخشان هستند. بسیاری از سنگ های الکساندریت آزمایشگاهی (مصنوعی) در واقع کوراندوم (یاقوت کبود/یاقوت سرخ)  هستند که با نوار و یا برانگیختی  کرومیوم و وانادیوم رنگ می گیرند. این روشی گران قیمت برای ساخت الکساندریت مصنوعی است، بنابراین حتی سنگ های آزمایشگاهی نیز پرهزینه  خواهند بود. الکساندریت مصنوعی از دهه ی 1960 به بازار عرضه شد.

خواص گوهرشناختی الکساندریت

گونه های الکساندریت و سنگ های جواهر مشابه

الکساندریت گونه ی نادر کریزوبریل های تغییر رنگ پذیر و حاوی کرومیوم است. گونه های دیگر کریزوبریل نیز وجود دارند که اکثر آنها با توجه به ویژگی های بصری، مانند رنگ، اثر تغییر رنگ و سطح صیقلی طبقه بندی شده اند. همچنین انواع مختلف جواهر هستند که اغلب به عنوان نمونه ی مشابه الکساندریت مانند لعل تغییر رنگ پذیر، لعل بدخشان و یاقوت کبود ارائه شده و یا اشتباه گرفته می شوند؛ اما هیچ یک از آنها از گونه های واقعی الکساندریت یا کریزوبریل نیستند.

مشهورترین سنگ های جواهر مرتبط

کریزوبریل یا کریزوبریل چشم گربه ای(سیموفان) از مشهورترین گونه های کریزوبریل الکساندریت هستند.

سنگ های جواهر کمتر شناخته شده

الکساندریت چشم گربه ای(سیموفان الکساندریت)، الکساندریت صورتی، الکساندریت زرد(سیموفان) و کریزوبریل وانادیوم از گونه های کمیاب کریزوبریل هستند.

خواص درمانی بلور دگرگون، متافیزیکی و افسانه ای سنگ جواهر الکساندریت


الکساندریت با نظم و کنترل خشم مرتبط است. بسیاری معتقدند که سنگهای الکساندریت و کریزوبریل سبب افزایش تمرکز شده و توانایی یادگیری را تقویت می کنند. این سنگ همچنین تلاش مصرف کننده را برای تعالی بر می انگیزد. گفته می شود که سنگ های جواهرکریزوبریل سبب آرامش فکری شده و اعتماد به نفس افراد را افزایش می دهند.


در افسانه های روسی، قدرت بلور الکساندریت به کسب موفقیت، ثروت و عشق به صاحب آن تعبیر می شد . همچنین گفته شده است که این سنگ نشانه های خوبی به همراه دارند. اعتقاد بر این بوده است که الکساندریت سنگی با خاصیت ارتباط میان جهان فیزیکی و معنوی می باشد. این سنگ با چاکرای تاج مرتبط است و از همین رو انرژی های شفابخش و گرم را در بر می گیرد و معتقد هستند که قادر به تقویت خلاقیت، تخیل و شهود می باشد. الکساندریت سنگ تولد ماه ژوئن است و هرکسی که الکساندریت را می پوشد، از مزایای بسیاری برخوردار خواهد بود.

توصیه: خواص و نیروهای درمانی کریستال دگرگون و متافیزیکال نباید به عنوان نسخه پذیرفته شوند. فرهنگ سنگ جواهر متافیزیکال، تشریفاتی و سنتی از منابع مختلفی جمع آوری می شوند. این اطلاعات جایگزین نسخه ی پزشک نخواهد بود. در صورت بروز مشکلات پزشکی به متخصص مراجعه نمایید. این مطالب در هیچ شرایطی تضمین کننده ی هیچگونه ادعا در درمان و نیروهای سنگ تولد نمی باشد.

سنگ جواهر الکساندریت و ایده های طراحی جواهر


اکثر سنگ های جواهر بزرگ الکساندریت تنها در طلا و جواهرات قدیمی یافت می شوند، زیرا مواد جدید بسیار کمیاب هستند. بسیاری از طراحی های جواهرات انگلیسی که با سنگهای الکساندریت ساخته شده اند ، اما عمدتا سنگهای کوچکتری دارند. طرح های طلا و جواهر روسی عتیقه به استفاده از برخی از بزرگترین الکساندریت های موجود مشهور هستند.


الکساندریت سنگهایی سخت و بادوام هستند و از این رو برای طراحی هر گونه طلا و جواهر مانند حلقه ها، گوشواره، آویز، سنجاق، سنجاق سینه و آویز مناسب هستند. از آنجایی که اغلب آنها بسیار کوچک و گران هستند، معمولا به عنوان سنگهای کناری و نه سنگ های اصلی به کار می روند. این سنگ ها مناسب ساخت جواهرات هاله ای و همچنین نوار های ابدی و سالگرد هستند. برای افرادی خوش شانسی که  جشن 55 سالگی ازدواج خود را می گیرند، الکساندریت قهوه ای سنگ رسمی سالگرد میباشد. بهتر است ذخایر الکساندریت را بیابید زیرا  عمدتا برای طراحی خاص جواهرات به سنگ های متعدد از همان اندازه نیاز خواهید داشت.

نکته: سنگ های جواهر باید بر حسب اندازه خریداری شوند و نه وزن قیراط. سنگ های رنگی به نسبت اندازه به وزن متفاوت هستند. برخی از سنگ ها بر اساس وزن بزرگتر و برخی دیگر کوچکتر از الماس هستند.

مراقبت ها و پاکسازی سنگ جواهر و جواهرات الکساندریت

الکساندریت و کریزوبریل به طور کلی بسیار با دوام و مناسب برای استفاده ی معمول است. با این حال، هنوز هم نگهداری از جواهرات و سنگها از اهمیت خاصی برخوردار است. الکساندریت را می توان به راحتی با استفاده از یک صابون ملایم و آب گرم یا دمای اتاق تمیز کرد. سنگ های جواهر الکساندریت را می توان با استفاده از یک پارچه ی یا یک مسواک نرم تمیز نمود. از استعمال هر گونه مواد شیمیایی قوی یا سفید کننده اجتناب کنید و همچنین آن را به خوبی شستشو داده تا ذرات صابون از روی آن برداشته شوند.


الکساندریت بسیار با دوام است که باید با استفاده از پاک کننده های اولتراسونیک یا بخار تمیز شود، اما هنگام استفاده از این روش جوانب احتیاط را رعایت نمایید. همیشه پیش از هر گونه فعالیت شدید فیزیکی و یا کارهای خانه، سنگ و جواهرات الکساندریت را در جای مناسب قرار دهید. برای باز کردن جواهرات آن ها را از قسمت سنگ نکشید، زیرا این کار فلزات جواهر را تضعیف می کند و در نهایت منجر به جدا شدن سنگ خواهد شد. الکساندریت ها از بیشتر سنگ های جواهر سخت تر هستند، به این معنی که به راحتی سنگ های نرم تر مانند کوارتز، تورمالین، زرگون و لعل بدخشان را خراش دهد. بنابراین، هنگام نگهداری سنگ جواهر الکساندریت و زیورآلات سنگی دیگر، آنها را درون یک پارچه ی محافظ نرم و به صورت جداگانه نگه دارید.