سنگ فیروزه و خواص آن

  • سنگ فیروزه 1

اطلاعات سنگ جواهر فیروزه
درباره فیروزه- تاریخچه و مقدمه

فیروزه فسفات آلمینیوم نیمه شفاف تا مات به رنگ ابی اسمانی یا سبز است که در آن مس وجود دارد.
این سنگ را به عنوان سنگ جواهر هزاره می شناسند.
نام فیروزه از واژه فرانسوی turquoise به معنی سنگ ترکی گرفته شده است زیرا برای اولین بار از ترکیه وارد اروپا شد.
رنگی که ما بدان فیروزه ای می گوییم پس از کشف این سنگ نامگذاری شد.

مصریان باستان از فیروزه به عنوان سنگ جواهر و سنگ تزئینی استفاده می کردند.
آرامگاه و مقبره شاه توتان هامون با فیروزه تزئیین شده است.
مصریان باستان اعتقاد داشتند که رنگ آبی سمبل احیای حیات است بنابراین فیروزه هم برای تزئینات و هم باورهای خرافی استفاده می شد.
آمریکایی های میانه موزاییک های فیروزه ای ساختند و چینی ها فیروزه را برای تزئینات استفاده کردند.
فیروزه توسط بومیان آمریکایی برای جواهرات و تزئین استفاده شد بعضی از آنها اعتقاد داشتند که فیروزه توانایی نگهداری و مراقبت دارد.
تیبتان ها به ویژگی های درمانی فیروزه اعتقاد داشتند و قرن ها آنرا جواهر ارزشمندی تلقی می کردند.

سنگ فیروزه
خواص سنگ فیروزه

فیروزه Turquoise :

استفاده از سنگ فیروزه در ساخت طلا و جواهرات از 5500 سال قبل از میلاد رواج داشته است. 
جواهرات فیروزه ای از جذابیت خاصی برخوردارند و این جذابیت ممکن است به دلیل سایه های آبی رنگ متفاوت آن ها و یا الگوها و طرح های متنوع
در جواهرات فیروزه ای و یا به دلیل یک جذابیت غیر قابل توصیف در آن ها باشد.
با این حال که در بسیاری از فرهنگ ها جواهرات فیروزه ای بیشتر به دلیل زیبایی آن ها مورد استفاده قرار می گیرند؛
اما در برخی از فرهنگ ها نیز عقایدی در رابطه با جواهرات فیروزه ای وجود دارد به این صورت که آن ها معتقدند که جواهرات فیروزه ای خواص سحرآمیز متنوعی دارند و
از آن ها می توان در پیشگیری از بیماری ها و یا درمان برخی از بیماری ها استفاده کرد.
از لحاظ ترکیبات شیمیایی فیروزه از فسفات مس و آلومینیوم تشکیل شده است.
مواد معدنی آبی رنگ بسیار کمیاب و بی نظیر هستند به همین دلیل سنگ جواهر فیروزه بسیار ارزشمند است و از قیمت بالایی برخوردار است.
 جواهرات فیروزه ای آبی رنگ ممکن است تحت شرایط خاصی مانند قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نورخورشید، گرما، لوازم آرایشی و تعریق؛ تغییر رنگ دهند.
برخی از سنگ های فیروزه ای دارای رگه های مشخصی هستند که این رگه ها تحت تأثیر شرایط تشکیل این سنگ ها به وجود آمده است.
فیروزه هایی که به خوبی شکل گرفته اند و دارای منافذ کمتری هستند معمولا از دوام بیشتر و درخشش بالاتری برخوردارند.
بهترین اشکال فیروزه عموما در مناطقی که دارای آب و هوای گرم و خشک هستند یافت می شود.
این نوع از فیروزه در جنوب غربی ایالات متحده، چین، شیلی، مصر، ایران، و مکزیک تولید می شود.

از اولین فیروزه های یافت شده در طول تاریخ می توان به فیروزه های به کار برده شده در جواهرات کشف شده در مصر اشاره کرد.
این فیروزه ها در یک مقبره سلطنتی که مربوط به 6000 سال قبل از میلاد است، به دست آمده است. 
در واقع سنگ جواهر فیروزه را نمادی از طلسم قدرت، موفقیت و حمایت محسوب می کنند.
همچنین در طول هزاران سال از سنگ جواهر فیروزه برای محافظت در برابر شرارت ها و دفع کردن بدی ها و برای جذب شانس و بخت و اقبال نیک استفاده می شده است.

در امپراطوری فارسی باستان، سنگ جواهر فیروزه را در مچ دست و یا دورگردن می آویختند و از آن برای محافظت از خود در برابر مرگ غیر طبیعی استفاده می کردند.
استفاده از سنگ فیروزه در ایران در واقع یک میراث ملی است که آن  را برای تزئین اشیاء، مساجد و دیگر ساختمان های مهم در داخل و خارج کشور مورد استفاده قرار می دادند.
فیروزه یک کانی مات است که در رنگ های زیبایی از آبی، سبز، زرد وجود دارند.
این سنگ گرانبها از قدمت بسیار زیادی نیز برخوردار است.
از دوران باستان تا کنون، سنگ فیروزه برای خاتم کاری و هم چنین در ساخت جواهرات کاربرد داشته است.

شناسایی فیروزه

فیروزه را می توان با رنگ ابی آسمانی اش، ابی سبز یا سبز سیبی و شفافیت روغنی تا ماتش شناسایی کرد.
به علاوه میزان سختی 5 تا 6 آن باعث شده که از سنگ های جواهر مشابه مانند کریسوکولا، واریسیت و اسمیتزونیت متمایز شود.
سختی آن به تشخیص این سنگ از نمونه های مشابه یا ترکیبی کمک می کند. 

فیروزه: خاستگاه و منابع

فیروزه به صورت توده های خوشه ای شکل در شکاف ها یافت می شود.
بهترین نوع فیروزه در شمال شرقی ایران قرار دارد.
ذخایر دیگری نیز در افغانستان، آرژانتین، استرالیا، برزیل، چین، اسرائیل، مکزیک، تانزانیا و آمریکا دیده می شوند.

رنگ فیروزه

فیروزه تنها سنگ جواهری است که با پیدا شدنش رنگ جدیدی معرفی شد.
فیروزه را گاهی با مالاکیت یا کیرزوکولا ترکیب می کنند که باعث می شود ظاهر چندرنگی سبز و ابی بگیرد.
فیروزه ای که در آمریکا یافت می شود بیشتر حاوی آهن است تا آلمینیوم بنابراین ترکیبی از فیروزه و کالکوزیدریت است.
از آنجایی که دارای آهن است به رنگ سبز است.
فیروزه کاملا آبی کمیاب است و معمولا با رنگ های قهوه ای، خاکستری تیره یا سیاه ترکیب شده است.
این رنگ ها در اثر مواد معدنی یا صخره درونگیر فیروزه ایجاد شدند که به آنها بوگان فیروزه نیز می گویند.
محبوب ترین رنگ فیروزه آبی آسمانی (بدان ابی تخم سینه سرخ یا آبی فارسی می گویند) و پس از آن ابی- سبز یا سبز سیبی است.

سنگ ها فیروزه
جواهرات سنگ فیروزه
شفافیت و درخشندگی فیروزه

فیروزه از نیمه شفاف تا مات متغیر است و مواد نیمه شفاف آن کمیاب هستند.
شفافیت این سنگ از روغنی تا مات است.
بیشتر فیروزه ها دارای ناسرگی های خاکستری تیره، قهوه ای یا سیاه هستند.
این ناسرگی ها می توانند متراکم یا پراکنده باشند.
بهترین نوع فیروزه نیمه شفاف، خالص و بدون ناسرگی است.
البته گاهی این ناسرگی های الگوهای جذابی را بر روی سنگ ایجاد می کنند مانند فیروزه تار عنکبوتی که بسیار زیباست.

برش و شکل فیروزه

فیروزه معمولا به صورت کوژ شکل برای گوشواره، سنجاق سینه، گردنبند، آویز، دستنبد، کمربند و حلقه برش داده می شود.
شکل آن به صورت کوژ یا بیضی است.
از آنجا که یکی از سنگ های جواهر نه چندان مقاوم است آنرا برای کنده کاری های تزئینی استفاده می کنند.
مهره های کروی شکل فیروزه برای دستبند، گوشواره و گردنبند مفید هستند. 

آماده سازی فیروزه

فیروزه ماده ای نفوذ پذیر است بنابراین گاهی آنرا با پولیمر، موم یا پلاستیک ترکیب می کنند تا رنگش متمایزتر و مقاومت سطحی اش بیشتر شود.
رنگ فیروزه با استفاده از روغن یا پارافین، رنگ های مختلف یا نمک مس بهبود می یابد.
پودر فیروزه چسبانده شده با شیشه، پروکلئین و پلاستیک برای ساخت سنگ های فیروزه، ترکیب می شوند.
نئولیت نمونه ساختگی فیروزه با بوگان تیره ای است که به آن فیروزه ریز می گویند.
فیروزه نئو نوع ساختگی دیگری از فیروزه با بوگان تیره است.
فیروزه وینی نمونه ترکیبی دیگر است.
تمام تاجران جواهرات در مورد تغییرات ایجاد شده در فیروزه توضیح می دهند و خریدار باید از ترکیبی بودن یا ساختگی بودن مواد اطلاع داشته باشد.

ویژگی های گوهرشناسی فیروزه

  • فرمول شیمیایی: CuAl6(PO4)4(OH).4H2O مس حاوی فسفات آلمینیوم
  • ساختار بلورین: سه شیبی (نادر)، خوشه مانند
  • رنگ: آبی آسمانی، سبز- آبی، سبز سیبی
  • سختی: 5 تا 6 بر روی مقیاس Mohs 
  • شاخص انکسار: 1.619 تا 1.650
  • چگالی: 2.31 تا 2.84
  • شکاف پذیری: ندارد
  • درخشندگی: نیمه شفاف، مات
  • انکسار دوگانه یا شکست نوردوسویه: 0.040
  • شفافیت: روغنی، مات
  • شب نمایی: ضعیف، زرد- سبز، آبی روشن

فیروزه: سنگ های مشابه یا مرتبط

گاهی فیروزه را دخترعموی لازولی لاپیز می نامند زیرا شبیه به هم هستند.
گاهی با مالاکیت یا کریزوکولا ترکیب می شود تا ظاهر ابی و سبز ترکیب شده بگیرد.
فیروزه ای که در آمریکا پیدا می شود آهن بیشتری نسبت به آلمینیوم دارد بنابراین در واقع ترکیبی از فیروزه و کالکوزیدریت است. 
فیروزه را گاه با واریسیت اشتباه می گیرند. با این حال واریسیت سبزتر است.
کریزوکولا نیز ممکن است به جای فیروزه شناخته شود اما فیروزه سخت تر است و درخشندگی آن روغنی یا مات است در حالیکه کریزوکولا درخشش شیشه ای دارد.

نام های تجاری و تنوع نامگذاری در فهرست زیر:

سنگ الیات: ترکیب آبی مایل به سبز کریزوکولا، فیروزه و مالاکیت یا سایر مواد معدنی مس که از معادن مس نزدیک به الیات اسرائیل استخراج می شوند. 
فیروزه کینگمن: فیروزه خوش رنگ از معدن پارک نزدیک کینگمن آریزونا
فیروزه فارسی: فیروزه ایرانی با کیفیت بالا که رنگی آبی آسمانی فوق العاده ای دارد. 

افسانه ها و باورهای قدیمی در مورد خواص متافیزیکی سنگ جواهر فیروزه

فیروزه سابقه طولانی به عنوان سنگ طلسم و جادو دارد.
مصریان باستان، آمریکایی های میانه و تبتی ها به قدرت های خاص فیروزه اعتقاد داشتند.
بعضی ها اعتقاد داشتند که فیروزه می تواند صاحبش را از هر گونه آسیبی مصون نگه دارد در حالیکه به باور دیگران خوش شانسی و اقبال بلند به دنبال دارد.
به علاوه بعضی فرهنگ ها فیروزه را با توانایی سلامتی در صاحبش همراه می دانند، یعنی افرادی که مریض باشند و
این سنگ را استفاده کنند رنگ سنگ مات می شود در حالیکه یک فرد سالم رنگ آنرا روشن تر می کند.
امروزه گفته می شود که فیروزه نقش یک مراقب را ایفا می کند و برای مسافران مفید است.
رهبری و روابط هوشمندانه را تقویت می کند.
از نظر فیزیکی میگرن را برطرف کرده و برای درمان مشکلات مغزی، چشم ها، گوش ها، گردن، شش ها و گلو مناسب است.
فیروزه با احساس صلح و آرامش ارتباط دارد.
در سیستم های اعتقادی هندوهای باستان فیروزه باعث پاک سازی چشم سوم یا چاکراه گلو می شود.
این چاکراه با غده صنوبری، هیپوفیز، شهود و هوش در ارتباط است.
چاکراه چشم سوم به تصفیه روح، آگاهی، روابط کلامی، گوش، گردن و گلو کمک می کند.
فیروزه سنگ ماه متولدین دسامبر است و نماد برج قدوس است.
در مکتب فنگ شویی، فیروزه انرژی آب را دربردارد.

تکذیب نامه: افسانه ها و باورهای قدیمی در مورد قدرت های متافیزیکی سنگ ها را نمی توان به عنوان توصیه تاییدشده درنظر گرفت.
این اطلاعات صرفا از منابع مختلف جمع آوری شده اند و تصویرگران پویا اندیش تضمینی برای تایید آنها ندارد. 

جواهر سنگ فیروزه
رنگ سنگ فیروزه

خواص سنگ فیروزه :

  • انرژی بالا و شادی آور
  • مناسب افرادی که دارای بیماری های افسردگی و لطمات روحی می باشند.
  • از بین برنده استرس
  • سودمند بر روی کمبود اکسیژن و مسمومیت های خونی
  • نیروبخش به قوه بینایی و عملکرد چشمها
  • اصلاح گردش خون
  • برای درد گلو و بیماری های تنفسی
  • موثر در اعتماد به نفس و از بین برنده ارتعاشات منفی و جذب انرژی مثبت
  • نکته: اگر فیروزه شما رنگ خود را از دست داد یا خرد شد، به این علت است که نیرویش را برای صاحب سنگ از دست داده است و در این زمان آن را در خاک خشک قرار دهید تا مجدد شارژ شود.

سنگ جواهر فیروزه و ایده های طراحی جواهرات

فیروزه در جواهرات قبیله ای و قومیتی بسیار محبوب است به ویژه در میان سبک های بومیان آمریکایی و تبتی که از نقره استفاده می کنند.
با این حال وقتی با یک فلز گرانبها زردرنگ ترکیب شود ظاهر فوق العاده ای مانند جواهرات مصری پیدا می کند.
سنگ های فیروزه بزرگ طرح های فوق العاده ای را ایجاد می کنند در حالیکه مهره های کوچک فیروزه در طرح های بزرگتر قابل استفاده اند.
رنگ زرد فیروزه باعث شده که برای جواهرات تابستانی بسیار مناسب باشد و در طرح هایی که سیم یا مهره ترکیب می شوند استفاده شود.

فیروزه ای که برای حلقه استفاده می شود معمولا در زمینه طلایی رنگ قرار می گیرد.
بلغاری ها از فیروزه در ترکیب با سنگ های جواهر رنگی استفاده می کنند.
فیروزه در حلقه های مردانه و تزئیات مردانه مانند سگگ کمربند یا چرم آن استفاده می شود.
نکته: سنگ های جواهر رنگی را بنابر اندازه شان بخرید نه وزن قیراط.
سنگهای رنگی نسبت اندازه به وزن شان فرق می کند.
بعضی سنگ ها بزرگتر و بعضی ها کوچکتر از الماس از نظر وزنی هستند.

سنگ های فیروزه مشهور

احتمالا مشهورترین فیروزه مربوط به ماسکی است که بر روی جنازه توناخ هامن شاه مصریان قرار گرفته است. 
تعدادی از آثار هنری باستان مربوط به آمریکایی های میانه در موزه بریتانیا نمایش داده شده که در آن آثار موزاییکی فیروزه دیده می شود مانند سپر چوبی، ماست خدای باران و افعی دوسر. 
موسسه اسمیت سونیاننیز مجموعه جذابی از آثار فیروزه را نمایش میدهد: یک شیشه عطر چینی، دستبند ناواجو و تاج مری لوییس.
این تاج را ناپلون پس از ازدواج به مری لوییس داد.

تاج با زمرد تزئین شده و سپس در سال 1950 سنگ های جواهرش با فیروزه تغییر داده شد و توسط وان کلیف و آرپلز در سال 1953 زمردها جداگانه فروخته شدند. 
ماریا ماگدالنا، دوشس وندوم، تاج فیروزه ای را برای ازدواجش با پرنس ژان اورلئان در دوم می 2009 در کلیسای نورتدام بر سرکرد. 
جواهرات فیروزه مورد توجه ستارگانی مانند سلما هایک، هیدی کلام، اسکارلت جانسون، مگان فاکس، بلیک لیولی، سارا جسیکا پارکر و اوا ماندس هستند.
حلقه طلایی و فیروزه ای متعلق به ژان آستین نویسنده در سال 2013 توسط خوانند آمریکایی گلی کلارکسون خریداری شد.
با این حال یک متخصص تحت حمایت وزارت فرهنگ انگلیس به موزه جین آستین اجازه داد تا پول کافی برای نگه داشتن حلقه در آمریکا را جمع آوری کند.
خانم کلارکسون با بازفروش حلقه موافقت کرد و حالا این حلقه در موزه جین استین نگهداری می شود.

آبی فیروزه

جواهرات فیروزه ای نسبت به سایر جواهرات نیاز به مراقبت بیشتری دارند؛

زیرا جواهرات فیروزه ای نرم تر از سایر جواهرات و سنگ های قیمتی مانند الماس یاقوت هستند.
البته به دلیل نرم تر بودن جواهرات فیروزه ای ممکن است استفاده از این جواهرات بیشتر موجب خارش پوست شود و هم چنین بیشتر مستعد شکستن و آسیب پذیری هستند.
برای مراقبت از جواهرات فیروزه ای باید به این نکته توجه داشته باشیم که هرگز برای تمیز کردن این جواهرات از صابون استفاده نکنیم همچنین از تماس جواهرات فیروزه ای با گریس جلوگیری کنیم. 
برای تمیز کردن جواهرات فیروزه ای خود بهتر است از آب گرم استفاده کنید و بلافاصله پس از شستشو آن را با پارچه ای بسیار نرم خشک کنید و
حتما به این نکته توجه داشته باشید که برای پاک کردن جواهرات فیروزه ای هرگز از پاک کننده های تجاری و شیمیایی استفاده نکنید.

ادامه :  آموزش جواهرسازی در آموزشگاه جواهرسازی پویا اندیش . 

و نیز آموزش مخراج کاری و کلاس های مرصع کاری در کارگاه های آموزش تخصصی پویا اندیش

مطالعه بیشتر

چطور بعد از یادگیری یک کسب‌ وکار جواهرسازی راه‌ اندازی کنیم؟
آندرادیت (Andradite) ، خواص آندرادیت و کاربرد آن در جواهرسازی
سنگ جواهر سودالیت
سنگ جواهر اسپینل
تاریخچه و خلاصه ای از سنگ دلربا
نرم افزار TinkerCad ابزاری مناسب برای طراحی جواهرات
دیوپتاز چیست ؟ ، خواص دیوپتاز
راهنمای استفاده از جواهرات
رودونیت (Rhodonite) ، خواص رودونیت
تمیز کردن جواهرات
تکنیک-های-اساسی-دستگاه-بُرش
سنگ لاجورد
نرم افزار TSplines در کنار راینو صنعت طراحی جواهرات را متحول می کند
سنگ کلینوهومیت (Clinohumite)
خواص سنگ البیت Albeit و کاربرد آن در جواهرسازی
سنگ جواهر لعل منگنزدار ( اسپسارتیت )
سنگ جواهر زیرکن ، زرگون یا زرقون
11 نرم افزار برتر طراحی جواهرات
سنگ جواهر تانزانیت
خواص سنگ کلیسیت و کاربرد آن در جواهرسازی
چگونه طراح جواهرات شویم؟
سنگ جواهر چشم ببر
یک طراح جواهر چه مراحلی را پشت سر می گذارد؟
کروندوم (Corundum) ، خواص کروندوم
سنگ قیمتی اونیکس (Onyx)
طراحی مجموعه ی جواهرات ۲
تاریخچه و خلاصه ای از امولیت
+ +